వ్యయర్స్: 1,25,480
లోడ్ అవుతుంది...
తాజా సమాచారం
సమాచారం లోడ్ అవుతుంది...

చరిత్ర లో ఈ రోజు - ఆగస్టు 9

చరిత్రలో ఈ రోజు (ఆగస్టు 9)

రసాయన శాస్త్ర రూపురేఖలను మార్చిన 'అవగాడ్రో' జన్మదిన విశేషాలు!

మానవ విజ్ఞానాన్ని, శాస్త్రీయ దృక్పథాన్ని పూర్తిగా మార్చివేసి సరికొత్త విప్లవానికి నాంది పలికిన అద్భుతమైన ఆవిష్కరణల ప్రయాణంలో భాగంగా... ఆధునిక రసాయన శాస్త్రానికి గట్టి పునాది వేసిన ఇటాలియన్ శాస్త్రవేత్త అమెడియో అవగాడ్రో జయంతి విశేషాలు.

వెలుగు చూడకముందు నాటి చీకటి రోజులు (సమస్యలు)

19వ శతాబ్దపు తొలి రోజులలో పదార్థాల బరువును గ్రాములలో కొలవగలిగినా, ఆ పదార్థం లోపల సరిగ్గా ఎన్ని అణువులు లేదా పరమాణువులు ఉన్నాయనేది అంతుచిక్కని ప్రశ్నగా మిగిలిపోయింది.

  • అనిశ్చితి: రసాయన చర్యలలో ఏ పదార్థం ఎంత మోతాదులో పాల్గొంటుందో కచ్చితంగా లెక్కగట్టలేకపోవడం వల్ల ప్రయోగాలు చాలాసార్లు విఫలమయ్యేవి.
  • అంచనాల మీద ఆధారపడటం: చేతితో పట్టుకునే స్థూల పదార్థాల బరువుకు, కంటికి కనిపించని సూక్ష్మ అణువుల సంఖ్యకు మధ్య గల సంబంధం ఏమిటో తెలియక శాస్త్రవేత్తలు తీవ్ర తికమకకు గురయ్యేవారు.
ఇద్దరు శాస్త్రవేత్తల చారిత్రక కృషి
  • అమెడియో అవగాడ్రో (1811): ఒకే ఉష్ణోగ్రత మరియు పీడనం వద్ద ఉన్న ఏ వాయువులోనైనా సమాన పరిమాణంలో సమాన సంఖ్యలో అణువులుంటాయని ప్రతిపాదించి భవిష్యత్తు పరిశోధనలకు గట్టి పునాది వేశారు.
  • జీన్ పెరిన్: అవగాడ్రో ఆలోచన ఆధారంగా ఆ కచ్చితమైన సంఖ్య విలువను ప్రయోగాత్మకంగా నిరూపించి నోబెల్ బహుమతి పొందారు. ఆయనకు గౌరవసూచకంగా దీనికి 'అవగాడ్రో సంఖ్య' అని పేరు పెట్టారు.

అవగాడ్రో సంఖ్య ప్రత్యేకత & 'మోల్' (Mole) భావన

మార్కెట్లో అరటిపళ్లను 'డజను' లెక్కన కొన్నట్లే, రసాయన శాస్త్రంలో అణువులను లెక్కించడానికి 'మోల్' వాడతారు. ఒక మోల్ పదార్థంలో ఉండే అణువుల సంఖ్యే అవగాడ్రో సంఖ్య!

6.022 × 10²³

(సున్నా పక్కన 23 అంకెలు ఉండే ఒక అంతుచిక్కని భారీ సంఖ్య!)

దీనిని ఎక్కడ ఉపయోగిస్తారు? (అనువర్తనాలు)

మందుల తయారీ

ఫార్మసీ కంపెనీలు మాత్రలు లేదా సిరప్‌లు తయారు చేసేటప్పుడు, ఏ కెమికల్ ఎంత మోతాదులో కలపాలో కచ్చితంగా లెక్కించడానికి అత్యంత కీలకం.

పారిశ్రామిక రంగాలు

ఎరువులు, ప్లాస్టిక్, రంగులు మరియు సబ్బుల తయారీ పరిశ్రమలలో ముడి పదార్థాలను సరైన నిష్పత్తిలో కలపడానికి ఉపయోగపడుతుంది.

ప్రయోగశాలలు (Labs)

శాస్త్రవేత్తలు కొత్త పదార్థాలు లేదా సమ్మేళనాలు సృష్టించేటప్పుడు ఈ సూత్రాన్ని ప్రామాణికంగా తీసుకుని ప్రయోగాలు విజయవంతం చేస్తారు.

వచ్చిన మార్పులు - ముగింపు

అవగాడ్రో సంఖ్య కనుగొనబడిన తర్వాత రసాయన శాస్త్రం కేవలం అంచనాల మీద నడిచేది పోయి, ఒక ఖచ్చితమైన సైన్స్‌గా రూపాంతరం చెందింది. వైద్య రంగంలో ప్రాణాలను కాపాడే మందుల తయారీ నుంచి అత్యాధునిక పారిశ్రామిక ఉత్పత్తుల వరకు ఇది మానవ నాగరికత పురోగతికి బలమైన పునాదిగా నిలిచింది. నేడు ఆయన జయంతి సందర్భంగా ఆ చారిత్రక సేవలను స్మరించుకుందాం!

చరిత్రలో ఈ రోజు - క్విట్ ఇండియా ఉద్యమం

చరిత్రలో ఈ రోజు: ఆగస్టు 8

క్విట్ ఇండియా ఉద్యమం

బ్రిటిష్ వలస పాలనను భారతదేశం నుండి పూర్తిగా తరిమికొట్టడానికి మహాత్మా గాంధీ నేతృత్వంలో ప్రారంభించిన చివరి మరియు అత్యంత తీవ్రమైన జాతీయ ఉద్యమమే 'క్విట్ ఇండియా ఉద్యమం'. అధికారికంగా 1942, ఆగస్టు 8న ప్రారంభమైన ఈ ఉద్యమాన్ని 'ఆగస్టు క్రాంతి' అని కూడా పిలుస్తారు.

1. నేపథ్యం మరియు కారణాలు

1942 నాటికి బ్రిటిష్ ప్రభుత్వానికి వ్యతిరేకంగా తీవ్ర అసంతృప్తి నెలకొనడానికి ప్రధాన కారణాలు:

  • క్రిప్స్ మిషన్ వైఫల్యం: డొమినియన్ హోదా లేదా పూర్తి స్వాతంత్ర్యంపై స్పష్టత లేకపోవడంతో సర్ స్టాఫోర్డ్ క్రిప్స్ ప్రతిపాదనలను కాంగ్రెస్ తిరస్కరించింది.
  • రెండవ ప్రపంచ యుద్ధ ప్రభావం: భారతీయుల సమ్మతి లేకుండా యుద్ధంలోకి దించడం వల్ల నిత్యావసరాల కొరత, ధరల పెరుగుదల ఏర్పడింది.
  • జపాన్ ముప్పు: జపాన్ దండయాత్ర పొంచి ఉన్నందున, దేశ రక్షణ భారతీయుల చేతికి వస్తేనే సాధ్యమని గాంధీ నమ్మారు.
2. బాంబే సమావేశం & నినాదం
  • తేదీ & స్థానం: 1942 ఆగస్టు 8, బొంబాయిలోని గోవాలియా ట్యాంక్ మైదానం.
  • తీర్మానం: అఖిల భారత కాంగ్రెస్ కమిటీ సమావేశంలో చారిత్రాత్మకమైన 'క్విట్ ఇండియా' తీర్మానం ఆమోదించబడింది.
చేయు లేదా చావు (Do or Die)

- "మనం భారతదేశాన్ని స్వేచ్ఛా దేశంగా మారుస్తాం లేదా ఈ ప్రయత్నంలో ప్రాణాలు విడుస్తాం" అని గాంధీ పిలుపునిచ్చారు.

3. ఉద్యమ ప్రత్యేకతలు
  • నాయకుల అరెస్ట్ (ఆగస్టు 9): ప్రారంభమైన మరుసటి రోజే గాంధీ, నెహ్రూ, పటేల్, ఆజాద్ వంటి అగ్రనేతలను అరెస్ట్ చేశారు.
  • నాయకత్వరహిత ఉద్యమం: అగ్రనేతలు లేకపోయినా, సామాన్య ప్రజలు, యువకులు, మహిళలు స్వయంగా ఉద్యమాన్ని నడిపించారు.
  • రహస్య కార్యకలాపాలు: జయప్రకాష్ నారాయణ్, ఉషా మెహతా (రహస్య రేడియో) లాంటి వారు అజ్ఞాతంలో ఉండి పోరాడారు.
  • సమాంతర ప్రభుత్వాలు: సతారా (బొంబాయి), తమ్లుక్ (బెంగాల్), బల్లియా (యు.పి) వంటి ప్రాంతాల్లో బ్రిటిష్ పాలనను ఎదిరించి స్వతంత్ర ప్రభుత్వాలు ఏర్పాటు చేశారు.
4. బ్రిటిష్ వారి అణచివేత

బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం ఉద్యమాన్ని అణచివేయడానికి అత్యంత క్రూరమైన చర్యలను చేపట్టింది.

శాంతియుతంగా నిరసన తెలుపుతున్న ప్రజలపై లాఠీఛార్జీలు, కాల్పులు జరిపారు. లక్షలాది మందిని జైళ్లలో పెట్టారు. ఈ క్రమంలో వేలాది మంది భారతీయులు తమ ప్రాణాలను దేశం కోసం అర్పించారు.

5. ప్రాముఖ్యత మరియు ఫలితం

ఈ ఉద్యమం బ్రిటిష్ వారికి ఒక బలమైన హెచ్చరికను పంపింది. భారతీయుల స్వాతంత్ర్య కాంక్షను అణచివేయడం ఇక సాధ్యం కాదని గ్రహించిన బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం, అప్పటి నుంచి భారత్ నుంచి నిష్క్రమించే మార్గాలను వెతకడం ప్రారంభించింది. ఈ ఉద్యమం సరిగ్గా ఐదేళ్ల తర్వాత, 1947 ఆగస్టు 15న భారతదేశానికి స్వాతంత్ర్యం సిద్ధించడానికి బలమైన పునాది వేసింది.

రసాయట పోస్ట్‌లు (Recent Posts)

Subjects

Departments

Calender

Sun
Mon
Tue
Wed
Thu
Fri
Sat

సెలవులు

Calculator

Our other websites
Gemini Copilot ChatGPT Gmail Google Maps Google Drive