సోమవారం, జూన్ 29, 2026
సోమవారం, జూన్ 29, 2026
SURYA CHAKRAVARTULA
1 comment
ఆదివారం, జూన్ 28, 2026
ఆదివారం, జూన్ 28, 2026
SURYA CHAKRAVARTULA
No comments
ఆదివారం, జూన్ 28, 2026
సూర్య కుమార్ చక్రవర్తుల
No comments
కృష్ణా నదీ తీరాన ఎగసిపడే కెరటాలకు ఒకప్పుడు ఇక్కడి రథ చక్రాల చప్పుళ్లు, వర్తకుల కోలాహలం సుపరిచితం. పైకి చూస్తే కేవలం మట్టి దిబ్బల్లా కనిపించే ఈ ప్రాంతం నిజానికి శాతవాహన మహా సామ్రాజ్యానికి సజీవ సాక్ష్యం. ఒకప్పుడు శత్రు దుర్భేద్యంగా ఉన్న మహా కోట ఆనవాళ్లు ఇప్పుడు మట్టి దిబ్బల రూపంలో మనకు కనిపిస్తాయి. వేల ఏళ్ల నాటి వైభవాన్ని తమ గుండెల్లో దాచుకున్న ఈ దిబ్బల గురించి మరింత లోతుగా తెలుసుకుందాం.
కోట నిర్మాణ శైలి - మట్టి ప్రాకారాలు (Fortification)
ధరణికోట ప్రాచీన నామం 'ధాన్యకటకం'. క్రీస్తుపూర్వం
1వ శతాబ్దం నాటికే ఇదొక సువిశాలమైన నగరంగా
విలసిల్లింది.
నాటి రాజులు ఈ నగరాన్ని శత్రువుల దాడుల నుండి
రక్షించడానికి భారీ
మట్టి ప్రాకారాలను (Mud Ramparts), కందకాలను నిర్మించారు.
ఈ మట్టి గోడలపై ఇటుకలతో, రాళ్లతో పటిష్టమైన కట్టడాలు ఉండేవని చరిత్ర
చెబుతోంది.
కృష్ణా నది నీటిని ఒక ప్రత్యేక కాలువ ద్వారా
కోట చుట్టూ ఉన్న కందకాలలోకి ప్రవహించేలా చేసిన నాటి ఇంజనీరింగ్ నైపుణ్యం నేటికీ
ఆశ్చర్యం కలిగిస్తుంది.
పురావస్తు తవ్వకాల్లో
వెలుగుచూసిన అద్భుతాలు (Excavations)
ప్రస్తుతం ఈ మట్టి దిబ్బలు పురావస్తు శాఖ వారి
సంరక్షణలో ఉన్నాయి. ఆర్కియలాజికల్ సర్వే ఆఫ్ ఇండియా (ASI) వారు వివిధ దశల్లో ఇక్కడ జరిపిన తవ్వకాల్లో
ఎన్నో ఆసక్తికరమైన విషయాలు వెలుగుచూశాయి:
బౌద్ధ విహారాలు: తవ్వకాల్లో నాటి బౌద్ధ భిక్షువులు నివసించిన ఇటుకలతో కట్టిన విహారాల (Viharas) ఆనవాళ్లు బయటపడ్డాయి.
నాణాలు & వాణిజ్యం: ఇక్కడ లభ్యమైన శాతవాహన రాజుల నాణాలు మరియు రోమన్ నాణాలు, ధరణికోటకి రోమన్ సామ్రాజ్యంతో ఉన్న విస్తృతమైన అంతర్జాతీయ వ్యాపార సంబంధాలను ధృవీకరిస్తున్నాయి.
ప్రాచీన జీవనశైలి: బృహత్ శిలాయుగపు (Megalithic period) కాలం నాటి నలుపు-ఎరుపు రంగుల కుండల పెంకులు (Black and Red ware), గాజు పూసలు, ఏనుగు దంతపు వస్తువులు నాటి ప్రజల ఉన్నతమైన జీవనశైలికి అద్దం పడుతున్నాయి.
బౌద్ధ మతానికి ఆయువుపట్టు (Buddhist Significance)
ధరణికోట కేవలం రాజకీయ, వాణిజ్య కేంద్రం మాత్రమే కాదు, గొప్ప ఆధ్యాత్మిక కేంద్రం కూడా! స్వయంగా గౌతమ బుద్ధుడు ఇక్కడ 'కాలచక్ర తంత్ర'ను బోధించాడని టిబెటన్ బౌద్ధ గ్రంథాలు ఘంటాపథంగా చెబుతున్నాయి.
7వ శతాబ్దంలో ప్రఖ్యాత చైనా యాత్రికుడు 'హుయాన్
త్సాంగ్' (Xuanzang) ఈ ప్రాంతాన్ని సందర్శించి, ఇక్కడి బౌద్ధ విహారాల వైభవాన్ని, విద్యాకేంద్రాల విశిష్టతను తన గ్రంథాల్లో ఎంతో
గొప్పగా వర్ణించాడు.
మధ్యయుగంలో 'కోట' వంశీయుల పాలన (Kota Dynasty)
శాతవాహనుల పతనం తర్వాత కూడా ఈ కోట ప్రాభవం
కోల్పోలేదు. ఇక్ష్వాకులు, పల్లవులు దీనిని పాలించారు. 11, 12వ శతాబ్దాలలో 'కోట
వంశస్థులు' (Kota Vamsa) ఈ కోటను కేంద్రంగా చేసుకుని పరిపాలించారు.
కాకతీయులతో వివాహ మరియు రాజకీయ సంబంధాలు నెరిపిన వీరు, ధరణికోటను మరింత పటిష్టం చేశారు. సా.శ. 1182 నాటి పల్నాటి యుద్ధం సమయంలో ఈ కోట ఎన్నో రాజకీయ
పరిణామాలకు వేదికైంది.
18వ శతాబ్దం చివరలో ప్రసిద్ధ జమీందార్ వాసిరెడ్డి
వెంకటాద్రి నాయుడు పాలనలో రాజధానిని ధరణి కోట నుండి పక్కనే ఉన్న ఆధునిక అమరావతికి
మార్చడంతో ఈ పాత కోట ప్రాభవం నెమ్మదిగా తగ్గింది.
భౌగోళిక అంశాలు & వాతావరణం (Geography & Climate)
పచ్చని పొలాల మధ్య, జీవనది కృష్ణా తీరాన ఉన్న ఈ ప్రాంతం భౌగోళికంగా
ఒక మైదాన ప్రాంతం. వేసవిలో (మార్చి - జూన్) ఇక్కడ ఎండల తీవ్రత కొంచెం ఎక్కువగా
ఉంటుంది. వర్షాకాలంలో కృష్ణా నది జలకళను సంతరించుకుంటుంది. ఇక నవంబర్ నుండి ఫిబ్రవరి వరకు ఉండే శీతాకాలం ఈ ప్రదేశాన్ని సందర్శించడానికి
అత్యంత అనుకూలమైన, ఆహ్లాదకరమైన సమయం.
చేరుకునే విధానం (Distances & Transport)
రాష్ట్రంలోని వివిధ ప్రాంతాల నుండి ఇక్కడికి
చేరుకోవడానికి మెరుగైన రవాణా సౌకర్యాలు ఉన్నాయి:
జిల్లా కేంద్రం నుండి దూరం: ప్రస్తుత పల్నాడు జిల్లా కేంద్రమైన నరసరావుపేట నుండి సుమారు 65 కిలోమీటర్లు, అలాగే గుంటూరు నగర కేంద్రం నుండి సుమారు 35 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఈ ప్రాంతం ఉంది.
సమీప విమానాశ్రయం: విజయవాడ (గన్నవరం) అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం
ఇక్కడికి సమీప విమానాశ్రయం. దూరం దాదాపు 55 కిలోమీటర్లు.
సమీప మేజర్ రైల్వే స్టేషన్: గుంటూరు (35 కి.మీ) మరియు విజయవాడ (40 కి.మీ) సమీప ప్రధాన రైల్వే జంక్షన్లు. అత్యంత సమీపంలో ఉండే చిన్న స్టేషన్ పెదకూరపాడు (సుమారు 15 కి.మీ).
రోడ్డు మార్గం: గుంటూరు మరియు విజయవాడ నగరాల నుండి ధరణి కోట/అమరావతి చేరుకోవడానికి ప్రతి అరగంటకూ ఆర్టీసీ (APSRTC) బస్సు సౌకర్యాలు మరియు ప్రైవేట్ క్యాబ్స్ సులభంగా అందుబాటులో ఉంటాయి.
వసతి
& ఆహార సదుపాయాలు (Accommodation & Food)
వసతి: అమరావతిలో ఏపీ టూరిజం (APTDC) వారి హరిత
రిసార్ట్స్ బస చేయడానికి అద్భుతంగా ఉంటాయి. అలాగే
స్థానికంగా కొన్ని ప్రైవేట్ లాడ్జీలు కూడా ఉన్నాయి. మరింత విలాసవంతమైన బస
కోరుకునేవారు గుంటూరు లేదా విజయవాడ నగరాల్లో ఉండి పగటిపూట ఇక్కడికి రావచ్చు.
ఆహారం: చుట్టుపక్కల ప్రాంతాల్లో స్థానిక రుచులతో కూడిన
ఆంధ్రా భోజనం దొరుకుతుంది. గుడి పరిసరాల్లో ప్రసాదాలు మరియు సాధారణ భోజనశాలలు
అందుబాటులో ఉంటాయి.
తప్పక తీసుకోవలసిన జాగ్రత్తలు
పురావస్తు సంపద రక్షణ: ధరణి కోట పరిసరాలు, బౌద్ధ స్థూపం లాంటివి జాతీయ ప్రాముఖ్యత కలిగిన చారిత్రక కట్టడాలు. శిల్పాలను తాకి పాడుచేయడం, గోడలపై పేర్లు రాయడం చట్టరీత్యా నేరం.
స్వచ్ఛత: కృష్ణా నదిలో స్నానాలు ఆచరించేటప్పుడు సబ్బులు, షాంపూ కవర్లు, ప్లాస్టిక్ వ్యర్థాలు నదిలో వదిలి ప్రకృతిని కలుషితం చేయకండి.
వాతావరణం: ఒకవేళ వేసవిలో సందర్శిస్తే ఎండల నుండి రక్షణ కోసం గొడుగు, టోపీ, వాటర్ బాటిల్స్ తప్పనిసరిగా వెంట ఉంచుకోండి.
కేవలం కొన్ని మట్టి దిబ్బలే కదా అని వీటిని
తేలికగా తీసిపారేయడానికి వీల్లేదు. ప్రతి మట్టి కణంలోనూ ఒక మహా సామ్రాజ్యపు శ్వాస
దాగి ఉంది. కృష్ణా నది ఒడ్డున నిలబడి ఆ దిబ్బలను చూస్తే, ఒకప్పటి కోట బురుజులు, వర్తకుల నౌకలు మన కళ్ల ముందు మెదులుతాయి.
గతాన్ని ప్రేమించే ప్రతి ఒక్కరూ సందర్శించి, ఆ కాలపు ఛాయలను అనుభూతి చెందాల్సిన
అద్భుత ప్రదేశమిది!
ఆదివారం, జూన్ 28, 2026
సూర్య కుమార్ చక్రవర్తుల
No comments
ఏదైనా ప్రభుత్వ నియామకం మొదట తాత్కాలిక ప్రాతిపదికన (Temporary basis) మాత్రమే జరుగుతుంది. నియామకం
పొందిన ఉద్యోగి సర్టిఫికెట్ల అకడమిక్ జెన్యూనిటీని సంబంధిత విద్యా సంస్థల ద్వారా, అలాగే వారి పూర్వాపరాలను (Antecedents) పోలీస్ శాఖ ద్వారా
ధృవీకరించుకున్న తర్వాతే సర్వీసును రెగ్యులర్ చేస్తూ ప్రభుత్వం లేదా నియామక
అధికారి ఉత్తర్వులు జారీ చేస్తారు.
ఉద్యోగుల సర్వీస్ రెగ్యులరైజేషన్, ప్రొబేషన్ మరియు సీనియారిటీకి
సంబంధించిన విధివిధానాలను 'ఆంధ్రప్రదేశ్ స్టేట్ అండ్
సబార్డినేట్ సర్వీస్ రూల్స్, 1996' (AP State and Subordinate Service Rules, 1996) అత్యంత స్పష్టంగా నిర్దేశించాయి.
Commencement of Probation - రూల్ 16(a)
ఒక ఉద్యోగి సర్వీసు ఏ తేదీ నుంచి
రెగ్యులర్ అవుతుందో,
ఆ తేదీ నుంచే వారి
ప్రొబేషన్ పీరియడ్ ప్రారంభమవుతుంది. దీనినే 'Commencement of Probation' అని వ్యవహరిస్తారు. దీనిని
సర్వీస్ రూల్స్ లోని రూల్ 16(a) వివరిస్తుంది. ఈ తేదీ ఆధారంగానే
సీనియారిటీ (రూల్ 33)
నిర్ధారించబడుతుంది.
సాధారణ విధానం: సాధారణంగా ఉద్యోగి విధుల్లో చేరిన తేదీనే రెగ్యులరైజేషన్ తేదీగా
పరిగణిస్తారు. ఒకే రోజు ఇద్దరు చేరితే, వయసులో పెద్దవారికి సీనియారిటీ ఇస్తారు.
డైరెక్ట్ రిక్రూట్మెంట్ (Direct Recruitment): ఒకే నోటిఫికేషన్ ద్వారా పలువురు ఎంపికైనప్పుడు, వారు విధుల్లో చేరిన తేదీలతో
సంబంధం లేకుండా,
పబ్లిక్ సర్వీస్ కమిషన్
లేదా నియామక సంస్థ ఇచ్చిన 'మెరిట్ క్రమం' ఆధారంగా సీనియారిటీ
నిర్ణయిస్తారు. మెరిట్ లో వెనుకబడిన ఉద్యోగి ముందుగా విధుల్లో చేరినా, మెరిట్ లో ముందున్న ఉద్యోగి
రెగ్యులర్ అయిన తేదీనే ఇతనికీ వర్తింపజేసి, సీనియారిటీలో అతని తర్వాతి స్థానంలోనే ఉంచుతారు.
పదోన్నతులు (Promotions): ఒకే బ్యాచ్లో పదోన్నతులు
పొందినప్పుడు,
ఫీడర్ కేటగిరీ (కింది
పోస్టు) లో ఎవరైతే సీనియరో,
పై పోస్టులో కూడా వారే
సీనియర్ అయ్యేలా రెగ్యులరైజేషన్ తేదీని ఖరారు చేస్తారు.
కారుణ్య నియామకాలు - G.O.Ms.No. 151: కారుణ్య నియామకాల (Compassionate Appointments) విషయంలో సర్వీస్ రెగ్యులరైజేషన్కు ప్రత్యేక నిబంధనలు ఉన్నాయి. G.O.Ms.No. 151, GAD, తేదీ: 22.06.2004 ప్రకారం, షరతులతో (అవసరమైన విద్యార్హతలు లేకపోయినా) కారుణ్య నియామకం పొందిన ఉద్యోగి, ఆ పోస్టుకు అవసరమైన పూర్తి విద్యార్హతలను ఏ తేదీనైతే సాధిస్తారో, ఆ తేదీ నుంచే వారి సర్వీసు రెగ్యులర్ అవుతుంది. అక్కడి నుంచే ప్రొబేషన్ ప్రారంభమవుతుంది.
ప్రొబేషన్ డిక్లరేషన్ (Declaration of Probation) - రూల్ 18
ప్రొబేషన్ అంటే.. ఒక ఉద్యోగి
నిర్దిష్ట పోస్టు బాధ్యతలను నిర్వహించడానికి తగిన సామర్థ్యం, పనితీరు మరియు ప్రవర్తన కలిగి
ఉన్నారా లేదా అని నియామక అధికారి పరిశీలించే కాలం. ఈ ప్రొబేషన్ కాలాన్ని
విజయవంతంగా పూర్తి చేసిన తర్వాత అధికారికంగా ధృవీకరించే ప్రక్రియను 'ప్రొబేషన్ డిక్లరేషన్' అంటారు. దీనిని సర్వీస్ రూల్స్
లోని
రూల్ 18 నియంత్రిస్తుంది.
కాల వ్యవధి (రూల్ 16): డైరెక్ట్ రిక్రూట్మెంట్ ద్వారా
చేరిన వారు మూడేళ్ల (గరిష్ట కాలపరిమితి) లోపు రెండేళ్ల సర్వీసును పూర్తి చేయాలి.
పదోన్నతి లేదా అపాయింట్మెంట్ బై ట్రాన్స్ఫర్ ద్వారా వచ్చిన వారు రెండేళ్లలోపు
ఏడాది సర్వీసును పూర్తి చేయాలి.
అర్హతలు: ఈ కాలంలో డిపార్ట్మెంట్ సర్వీస్ రూల్స్లో నిర్దేశించిన శాఖాపరమైన
పరీక్షలు (Departmental
Tests) పాస్ కావాలి మరియు
సంబంధిత శిక్షణలను (Trainings)
విజయవంతంగా ముగించాలి.
తెలుగు భాషా పరీక్ష (రూల్ 14):
10వ తరగతిలో తెలుగును ఒక
సబ్జెక్టుగా చదివి ఉంటే,
ఏపీపీఎస్సీ నిర్వహించే
తెలుగు భాషా పరీక్ష పాస్ కావాలనే నిబంధన నుంచి మినహాయింపు లభిస్తుంది. లేని
పక్షంలో ఆ పరీక్ష ఉత్తీర్ణత తప్పనిసరి.
సెలవులు -
ప్రొబేషన్పై వాటి ప్రభావం
ఉద్యోగి తీసుకునే క్యాజువల్ లీవ్
(CL) మినహా, మరే ఇతర సెలవు పెట్టినా ఆ కాలం
ప్రొబేషన్ సర్వీసు కిందకు రాదు. ఆ సెలవుల మేర ప్రొబేషన్ డిక్లరేషన్ ఆలస్యం అవుతుంది.
నోట్: ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వ ప్రత్యేక నిబంధనల ప్రకారం మహిళా
ఉద్యోగులకు తీసుకునే మెటర్నిటీ లీవ్ కాలాన్ని డ్యూటీ ప్రొబేషన్ పీరియడ్
కి పరిగణన లోకి తీసుకుంటారు.
Change of Commencement of Probation) - రూల్ 16(h)
నిర్దేశిత గరిష్ట కాలవ్యవధి
(డైరెక్ట్ రిక్రూట్మెంట్కు 3 ఏళ్లు, పదోన్నతులకు 2 ఏళ్లు) లోపు పరీక్షలు పాస్
కాకపోవడం,
శిక్షణ పూర్తి చేయకపోవడం
లేదా పనితీరు ఆశాజనకంగా లేకపోతే ప్రొబేషన్ గడువు పొడిగించబడుతుంది. ఇలాంటి
సందర్భాల్లో ప్రొబేషన్ డిక్లేర్ చేయడానికి ప్రభుత్వం నుంచి ప్రత్యేక అనుమతి (Relaxation) తీసుకోవాలి. సర్వీస్ రూల్స్ లోని రూల్ 16(h) ప్రకారం, ఇది ఉద్యోగి సీనియారిటీపై తీవ్ర
ప్రతికూల ప్రభావాన్ని చూపుతుంది.
గరిష్ట కాలవ్యవధి దాటిన తర్వాత
అర్హతలు సాధిస్తే,
వారు అర్హత పొందిన తేదీ
నుండి వెనక్కి రెండేళ్లు (లేదా ఏడాది) లెక్కించి 'Commencement of Probation' తేదీని మారుస్తారు.
ఉదాహరణ:
ఒక ఉద్యోగి డైరెక్ట్ రిక్రూట్మెంట్
ద్వారా
01.07.2022 న విధుల్లో చేరారు. నిబంధనల
ప్రకారం
30.06.2025 (మూడేళ్లు) లోపు అతను ప్రొబేషన్
పూర్తి చేయడానికి అర్హతలు సాధించాలి.
కానీ అతను ఆలస్యంగా 30.11.2025 న పరీక్షలు పాస్ అయి అర్హత
పొందారనుకుందాం.
అప్పుడు రూల్ 16(h) ప్రకారం, అతని కమెన్స్మెంట్ ఆఫ్
ప్రొబేషన్ తేదీ
01.12.2023 కు (30.11.2025 నుండి రెండేళ్లు వెనక్కి)
మార్చబడుతుంది. దీనివల్ల 01.07.2022
నుండి 30.11.2025 మధ్య విధుల్లో చేరిన వారందరూ
ఇతని కంటే సీనియర్లుగా మారిపోతారు.


