ఉద్యోగుల సర్వీస్ రెగ్యులరైజేషన్ మరియు ప్రొబేషన్ విధానం

 

ఏదైనా ప్రభుత్వ నియామకం మొదట తాత్కాలిక ప్రాతిపదికన (Temporary basis) మాత్రమే జరుగుతుంది. నియామకం పొందిన ఉద్యోగి సర్టిఫికెట్ల అకడమిక్ జెన్యూనిటీని సంబంధిత విద్యా సంస్థల ద్వారా, అలాగే వారి పూర్వాపరాలను (Antecedents) పోలీస్ శాఖ ద్వారా ధృవీకరించుకున్న తర్వాతే సర్వీసును రెగ్యులర్ చేస్తూ ప్రభుత్వం లేదా నియామక అధికారి ఉత్తర్వులు జారీ చేస్తారు.

 

ఉద్యోగుల సర్వీస్ రెగ్యులరైజేషన్, ప్రొబేషన్ మరియు సీనియారిటీకి సంబంధించిన విధివిధానాలను 'ఆంధ్రప్రదేశ్ స్టేట్ అండ్ సబార్డినేట్ సర్వీస్ రూల్స్, 1996' (AP State and Subordinate Service Rules, 1996) అత్యంత స్పష్టంగా నిర్దేశించాయి.

Commencement of Probation - రూల్ 16(a)

ఒక ఉద్యోగి సర్వీసు ఏ తేదీ నుంచి రెగ్యులర్ అవుతుందో, ఆ తేదీ నుంచే వారి ప్రొబేషన్ పీరియడ్ ప్రారంభమవుతుంది. దీనినే 'Commencement of Probation' అని వ్యవహరిస్తారు. దీనిని సర్వీస్ రూల్స్ లోని రూల్ 16(a) వివరిస్తుంది. ఈ తేదీ ఆధారంగానే సీనియారిటీ (రూల్ 33) నిర్ధారించబడుతుంది.

సాధారణ విధానం: సాధారణంగా ఉద్యోగి విధుల్లో చేరిన తేదీనే రెగ్యులరైజేషన్ తేదీగా పరిగణిస్తారు. ఒకే రోజు ఇద్దరు చేరితే, వయసులో పెద్దవారికి సీనియారిటీ ఇస్తారు.

డైరెక్ట్ రిక్రూట్‌మెంట్ (Direct Recruitment): ఒకే నోటిఫికేషన్ ద్వారా పలువురు ఎంపికైనప్పుడు, వారు విధుల్లో చేరిన తేదీలతో సంబంధం లేకుండా, పబ్లిక్ సర్వీస్ కమిషన్ లేదా నియామక సంస్థ ఇచ్చిన 'మెరిట్ క్రమం' ఆధారంగా సీనియారిటీ నిర్ణయిస్తారు. మెరిట్ లో వెనుకబడిన ఉద్యోగి ముందుగా విధుల్లో చేరినా, మెరిట్ లో ముందున్న ఉద్యోగి రెగ్యులర్ అయిన తేదీనే ఇతనికీ వర్తింపజేసి, సీనియారిటీలో అతని తర్వాతి స్థానంలోనే ఉంచుతారు.

పదోన్నతులు (Promotions): ఒకే బ్యాచ్‌లో పదోన్నతులు పొందినప్పుడు, ఫీడర్ కేటగిరీ (కింది పోస్టు) లో ఎవరైతే సీనియరో, పై పోస్టులో కూడా వారే సీనియర్ అయ్యేలా రెగ్యులరైజేషన్ తేదీని ఖరారు చేస్తారు.

కారుణ్య నియామకాలు - G.O.Ms.No. 151: కారుణ్య నియామకాల (Compassionate Appointments) విషయంలో సర్వీస్ రెగ్యులరైజేషన్‌కు ప్రత్యేక నిబంధనలు ఉన్నాయి. G.O.Ms.No. 151, GAD, తేదీ: 22.06.2004 ప్రకారం, షరతులతో (అవసరమైన విద్యార్హతలు లేకపోయినా) కారుణ్య నియామకం పొందిన ఉద్యోగి, ఆ పోస్టుకు అవసరమైన పూర్తి విద్యార్హతలను ఏ తేదీనైతే సాధిస్తారో, ఆ తేదీ నుంచే వారి సర్వీసు రెగ్యులర్ అవుతుంది. అక్కడి నుంచే ప్రొబేషన్ ప్రారంభమవుతుంది.

ప్రొబేషన్ డిక్లరేషన్ (Declaration of Probation) - రూల్ 18

ప్రొబేషన్ అంటే.. ఒక ఉద్యోగి నిర్దిష్ట పోస్టు బాధ్యతలను నిర్వహించడానికి తగిన సామర్థ్యం, పనితీరు మరియు ప్రవర్తన కలిగి ఉన్నారా లేదా అని నియామక అధికారి పరిశీలించే కాలం. ఈ ప్రొబేషన్ కాలాన్ని విజయవంతంగా పూర్తి చేసిన తర్వాత అధికారికంగా ధృవీకరించే ప్రక్రియను 'ప్రొబేషన్ డిక్లరేషన్' అంటారు. దీనిని సర్వీస్ రూల్స్ లోని రూల్ 18 నియంత్రిస్తుంది.

కాల వ్యవధి (రూల్ 16): డైరెక్ట్ రిక్రూట్‌మెంట్ ద్వారా చేరిన వారు మూడేళ్ల (గరిష్ట కాలపరిమితి) లోపు రెండేళ్ల సర్వీసును పూర్తి చేయాలి. పదోన్నతి లేదా అపాయింట్‌మెంట్ బై ట్రాన్స్‌ఫర్ ద్వారా వచ్చిన వారు రెండేళ్లలోపు ఏడాది సర్వీసును పూర్తి చేయాలి.

అర్హతలు: ఈ కాలంలో డిపార్ట్‌మెంట్ సర్వీస్ రూల్స్‌లో నిర్దేశించిన శాఖాపరమైన పరీక్షలు (Departmental Tests) పాస్ కావాలి మరియు సంబంధిత శిక్షణలను (Trainings) విజయవంతంగా ముగించాలి.

తెలుగు భాషా పరీక్ష (రూల్ 14): 10వ తరగతిలో తెలుగును ఒక సబ్జెక్టుగా చదివి ఉంటే, ఏపీపీఎస్సీ నిర్వహించే తెలుగు భాషా పరీక్ష పాస్ కావాలనే నిబంధన నుంచి మినహాయింపు లభిస్తుంది. లేని పక్షంలో ఆ పరీక్ష ఉత్తీర్ణత తప్పనిసరి.

సెలవులు - ప్రొబేషన్‌పై వాటి ప్రభావం

ఉద్యోగి తీసుకునే క్యాజువల్ లీవ్ (CL) మినహా, మరే ఇతర సెలవు పెట్టినా ఆ కాలం ప్రొబేషన్ సర్వీసు కిందకు రాదు. ఆ సెలవుల మేర ప్రొబేషన్ డిక్లరేషన్ ఆలస్యం అవుతుంది.

నోట్: ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వ ప్రత్యేక నిబంధనల ప్రకారం మహిళా ఉద్యోగులకు తీసుకునే మెటర్నిటీ లీవ్ కాలాన్ని డ్యూటీ ప్రొబేషన్‌ పీరియడ్ కి పరిగణన లోకి తీసుకుంటారు. 

Change of Commencement of Probation) - రూల్ 16(h)

నిర్దేశిత గరిష్ట కాలవ్యవధి (డైరెక్ట్ రిక్రూట్‌మెంట్‌కు 3 ఏళ్లు, పదోన్నతులకు 2 ఏళ్లు) లోపు పరీక్షలు పాస్ కాకపోవడం, శిక్షణ పూర్తి చేయకపోవడం లేదా పనితీరు ఆశాజనకంగా లేకపోతే ప్రొబేషన్ గడువు పొడిగించబడుతుంది. ఇలాంటి సందర్భాల్లో ప్రొబేషన్ డిక్లేర్ చేయడానికి ప్రభుత్వం నుంచి ప్రత్యేక అనుమతి (Relaxation) తీసుకోవాలి. సర్వీస్ రూల్స్ లోని రూల్ 16(h) ప్రకారం, ఇది ఉద్యోగి సీనియారిటీపై తీవ్ర ప్రతికూల ప్రభావాన్ని చూపుతుంది.

గరిష్ట కాలవ్యవధి దాటిన తర్వాత అర్హతలు సాధిస్తే, వారు అర్హత పొందిన తేదీ నుండి వెనక్కి రెండేళ్లు (లేదా ఏడాది) లెక్కించి 'Commencement of Probation' తేదీని మారుస్తారు.

ఉదాహరణ:

ఒక ఉద్యోగి డైరెక్ట్ రిక్రూట్‌మెంట్ ద్వారా 01.07.2022 న విధుల్లో చేరారు. నిబంధనల ప్రకారం 30.06.2025 (మూడేళ్లు) లోపు అతను ప్రొబేషన్ పూర్తి చేయడానికి అర్హతలు సాధించాలి.

కానీ అతను ఆలస్యంగా 30.11.2025 న పరీక్షలు పాస్ అయి అర్హత పొందారనుకుందాం.

అప్పుడు రూల్ 16(h) ప్రకారం, అతని కమెన్స్‌మెంట్ ఆఫ్ ప్రొబేషన్ తేదీ 01.12.2023 కు (30.11.2025 నుండి రెండేళ్లు వెనక్కి) మార్చబడుతుంది. దీనివల్ల 01.07.2022 నుండి 30.11.2025 మధ్య విధుల్లో చేరిన వారందరూ ఇతని కంటే సీనియర్లుగా మారిపోతారు.