రాష్ట్ర పౌర సేవలో ఉన్న ప్రభుత్వ ఉద్యోగులందరికీ ఈ నియమాలు వర్తిస్తాయి (హైకోర్టు జడ్జిలు, అఖిల భారత సర్వీసు అధికారులు, విలేజ్ ఎస్టాబ్లిష్మెంట్ వంటి కొన్ని మినహాయింపులు ఉన్నాయి).
2. నిర్వచనాలు (Definitions):
జిల్లా, ప్రభుత్వం, ప్రభుత్వ ఉద్యోగి, శాఖాధిపతి, కుటుంబ సభ్యుడు వంటి ప్రధాన పదాల అర్థాలను ఇందులో స్పష్టం చేశారు.
3. సాధారణ నియమాలు (General):
(1-3): విధి పట్ల అంకితభావం, నిజాయితీ కలిగి ఉండాలి మరియు ప్రభుత్వ ప్రతిష్టకు భంగం కలిగించరాదు.
(4): పై అధికారుల ఆదేశాలను వీలైనంత వరకు లిఖితపూర్వకంగా పొందాలి.
(3-A): దేశ సమగ్రతకు భంగం కలిగించే సంఘాల్లో చేరరాదు.
(3-B): ప్రజలతో మర్యాదగా వ్యవహరించాలి, పనుల్లో ఉద్దేశపూర్వక జాప్యం చేయరాదు.
(3-C, 3-D): మహిళా ఉద్యోగులపై లైంగిక వేధింపులకు పాల్పడరాదు; ఫిర్యాదుల కమిటీ నివేదికే విచారణ నివేదికగా పరిగణించబడుతుంది.
(5): కిందిస్థాయి ఉద్యోగుల విధి నిర్వహణ, నిజాయితీని పర్యవేక్షక అధికారి నిర్ధారించుకోవాలి.
(6): 14 ఏళ్ల లోపు పిల్లలను పనిలో పెట్టుకోరాదు.
4. సమ్మెలు (Strikes):
సమ్మెల్లో లేదా విధులకు అనుమతి లేకుండా గైర్హాజరయ్యే కార్యక్రమాల్లో పాల్గొనరాదు.
5. ప్రదర్శనలు (Demonstrations):
దేశ సార్వభౌమాధికారానికి, శాంతి భద్రతలకు విఘాతం కలిగించే ప్రదర్శనల్లో పాల్గొనరాదు.
6. బహుమతులు, సత్కారాలు (Gifts & Felicitation):
(1-3): అధికారిక విధులను ప్రభావితం చేసే ఏ బహుమతులు లేదా సత్కారాలు స్వీకరించరాదు (చిన్న బహుమతులు మినహా).
(6-A): రూ.10,000 కు మించిన విదేశీ కరెన్సీ లేదా వస్తువులు స్వీకరిస్తే 15 రోజుల్లోగా అధికారులకు తెలపాలి.
7. చందాలు (Subscriptions):
ప్రభుత్వ అనుమతి లేకుండా నిధులు లేదా చందాలు వసూలు చేయరాదు.
8. అప్పులు, దివాలా (Lending & Borrowing):
(1, 2): తన అధికార పరిధిలోని వ్యక్తులు/సంస్థలతో అప్పుల లావాదేవీలు చేయరాదు (సహకార సంఘాలు మినహా).
(3): అలవాటుగా అప్పులపాలు కావడం లేదా దివాలా తీయడం చేయరాదు.
9. స్థిరాస్తి, చరాస్తి లావాదేవీలు (Property Transactions):
(1): స్థిరాస్తులు కొనాలన్నా, అమ్మాలన్నా ప్రభుత్వానికి ముందుగా తెలిపి అనుమతి పొందాలి.
(2, 3): రూ.50,000 మించిన చరాస్తి లావాదేవీల గురించి వెంటనే ప్రభుత్వానికి నివేదించాలి (పెళ్లిళ్లు, పండుగల కొనుగోళ్లు మినహా).
(4-6): ఊహాజనిత (స్పెక్యులేటివ్) లావాదేవీలు చేయరాదు, ప్రభుత్వ వేలంలో ఆస్తులను కొనరాదు.
(7, 8): ఉద్యోగంలో చేరినప్పుడు మరియు ప్రతి ఏటా జనవరి 15 లోపు తప్పనిసరిగా తమ ఆస్తుల వివరాలను (Annual Property Returns) సమర్పించాలి; ప్రభుత్వం కోరినప్పుడు లెక్కలు చూపించాలి.
(9): ఆస్తులు ఉన్న జిల్లాకు బదిలీ అయితే ఉన్నతాధికారులకు సమాచారం ఇవ్వాలి.
10. ప్రైవేట్ వ్యాపారం, వాణిజ్యం (Private Trade & Investment):
అధికారిక విధులు మినహా ఎలాంటి ప్రైవేట్ వ్యాపారాలు లేదా పెట్టుబడులలో పాల్గొనరాదు; కుటుంబ సభ్యులు వ్యాపారం చేస్తే ప్రభుత్వానికి తెలపాలి.
11. కంపెనీల ప్రమోషన్ (Companies Management):
ప్రైవేట్ కంపెనీలు లేదా బ్యాంకుల ప్రమోషన్/నిర్వహణలో పాల్గొనరాదు.
12. ప్రైవేట్ ఉపాధి (Private Employment):
ప్రభుత్వ అనుమతి లేకుండా ఇతర పనులు లేదా ఉద్యోగాలు చేపట్టరాదు.
13. పుస్తకాల ప్రచురణ (Books Publication):
ముందస్తు అనుమతి లేకుండా పుస్తకాలు ప్రచురించరాదు (సాహిత్య, శాస్త్రీయ పుస్తకాలు మినహా).
14. పత్రాల గోప్యత (Official Information):
అధికారిక రహస్య పత్రాలను లేదా సమాచారాన్ని అనధికారిక వ్యక్తులకు, పత్రికలకు ఇవ్వరాదు.
15. పత్రికలతో సంబంధాలు (Connection with Press):
వార్తాపత్రికల యాజమాన్యం లేదా సంపాదకత్వంలో పాలుపంచుకోరాదు.
16. రేడియో, పత్రికలకు రచనలు (Radio & Press):
ముందస్తు ఆమోదం లేకుండా రేడియో ప్రసారాల్లో పాల్గొనరాదు, పత్రికలకు ఆర్టికల్స్ రాయరాదు (సాహిత్య సంబంధమైనవి మినహా).
17. ప్రభుత్వ విమర్శ (Criticism of Govt):
కేంద్ర లేదా రాష్ట్ర ప్రభుత్వ విధానాలను బహిరంగంగా విమర్శించరాదు.
18. కమిటీల ముందు సాక్ష్యం (Evidence before Committee):
అనుమతి లేకుండా ఏ విచారణ కమిటీ ముందూ సాక్ష్యం ఇవ్వరాదు (కోర్టులు, అధికారిక విచారణలు మినహా). 19. రాజకీయాల్లో పాల్గొనడం (Political Movement):
రాజకీయ పార్టీల్లో చేరడం, ఎన్నికల ప్రచారాలు చేయడం లేదా వాటిని ప్రభావితం చేయడం నిషేధం.
20. చర్యలను సమర్థించుకోవడం (Vindication of Acts):
తన అధికారిక చర్యలపై పరువు నష్టం జరిగితే ప్రభుత్వ అనుమతి లేకుండా కోర్టును లేదా పత్రికలను ఆశ్రయించరాదు.
21. బంధువుల కింద పనిచేయడం (Working under relatives):
ప్రభుత్వ సర్వీసులో ఉన్న దగ్గరి బంధువుల కింద లేదా పైన పనిచేయాల్సి వస్తే ఉన్నతాధికారులకు తప్పక తెలపాలి.
22. ప్రైవేట్ సంస్థల్లో ఉపాధి (Employment of family in Pvt. Firm):
ఉద్యోగితో అధికారిక సంబంధం ఉన్న ప్రైవేట్ సంస్థలో ఆధారపడిన కుటుంబ సభ్యులు చేరాలంటే అనుమతి తీసుకోవాలి.
23. స్వంత పనుల వ్యవహారం (Official capacity dealings):
తన స్వంత లేదా బంధువులకు సంబంధించిన విషయాలను అధికారిక హోదాలో పరిష్కరించరాదు.
24. అధికారులను ప్రభావితం చేయడం (Influencing Authorities):
తమ స్వప్రయోజనాల కోసం ఉన్నతాధికారుల మీద బాహ్య ఒత్తిడి లేదా ప్రభావం తీసుకురాకూడదు.
25. ద్విభార్యాత్వం (Bigamous Marriage):
భార్య లేదా భర్త జీవించి ఉండగా ప్రభుత్వ అనుమతి పొందకుండా మరొక వివాహం చేసుకోకూడదు.
25-A. వరకట్నం (Dowry):
వరకట్నం ఇవ్వరాదు, తీసుకోరాదు, డిమాండ్ చేయరాదు.
26. మద్యపానం (Drinking):
విధుల్లో ఉన్నప్పుడు లేదా బహిరంగ ప్రదేశాల్లో మత్తు పానీయాల ప్రభావంలో ఉండరాదు.
27. అన్వయం (Interpretation):
ఈ నిబంధనల విశ్లేషణపై ఏవైనా సందేహాలు వస్తే ప్రభుత్వ నిర్ణయమే అంతిమం.
28. రద్దు (Repeal):
పాత 'ప్రభుత్వ ఉద్యోగుల ప్రవర్తనా నియమావళి, 1958' రద్దు చేయబడింది.
29. ఇతర చట్టాల పరిరక్షణ (Saving of other Laws):
ఈ నిబంధనలు ఉద్యోగులపై అమలయ్యే ఇతర చట్టాలకు మరియు నిబంధనలకు అదనంగా ఉంటాయి.
సోమవారం, జూన్ 08, 2026
