చారిత్రక మూలాలు మరియు విభజన బీజాలు
- బ్రిటిష్ వారి 'విభజించి పాలించు' (Divide and Rule) కుతంత్రాలు, 1909 నాటి 'మింటో-మార్లే సంస్కరణల' ద్వారా మత ప్రాతిపదికన ప్రజల మధ్య అగాధాన్ని సృష్టించాయి.
- సర్ సయ్యద్ అహ్మద్ ఖాన్, అల్లామా ఇక్బాల్ వంటి వారి ద్వి-జాతి సిద్ధాంతం మరియు 1933లో చౌదరి రహమత్ అలీ ప్రతిపాదించిన 'పాకిస్తాన్' నామకరణం దీనికి పునాది వేశాయి.
- 1940 మార్చి 23న లాహోర్ తీర్మానం ద్వారా ముస్లిం లీగ్ ప్రత్యేక దేశ డిమాండ్ను తీవ్రతరం చేసింది.
రక్తసిక్త అధ్యాయం మరియు వలసల వేదన
- 1946 ఆగస్టు 16న ప్రకటించిన 'డైరెక్ట్ యాక్షన్ డే' దేశవ్యాప్తంగా మత ఘర్షణలకు, మారణహోమానికి దారితీసింది.
- రాడ్‌క్లిఫ్ రేఖ ఆధారంగా దేశం రెండు ముక్కలు కాగా, ప్రాణభయంతో సుమారు కోటిన్నర మంది (15 మిలియన్లు) ప్రజలు శరణార్థులుగా సరిహద్దులు దాటారు.
- లాహోర్ నుండి అమృత్‌సర్‌కు నడిచిన 'రక్తం ఓడిన రైళ్లు' (Blood Trains) అప్పట్లోని దారుణ పరిస్థితులకు అద్దం పట్టాయి. ఈ అల్లర్లలో సుమారు 10 నుండి 20 లక్షల మంది ప్రాణాలు కోల్పోయారు.
విభజన భయానక స్మృతి దినం ప్రధాన ఉద్దేశ్యం
- తమ సర్వస్వం కోల్పోయి, రక్తమోడుతున్న గాయాలతో సరిహద్దులు దాటి వచ్చిన ఆనాటి శరణార్థుల పోరాటానికి, పట్టుదలకు ఘన నివాళులు అర్పించడం.
- విద్వేషం, మత ఛాందసవాదం వల్ల సమాజానికి జరిగే నష్టాన్ని ప్రస్తుత, భవిష్యత్ తరాలకు గుణపాఠంగా గుర్తుచేయడం.
- సామాజిక సామరస్యం, మానవ విలువలు, దేశ సమగ్రత మరియు శాంతిని పెంపొందించడం.
"చరిత్రలో జరిగిన ఆ చీకటి రోజులను గుణపాఠంగా తీసుకుని, భవిష్యత్తులో దేశం మళ్లీ ఎన్నడూ మతపరమైన విభజనలకు, హింసకు తావివ్వకూడదని ఈ దినోత్సవం మనకు గుర్తుచేస్తుంది."